جدایی نادر از سیمین

جدایی نادر از سیمین، فیلمی ایرانی به کارگردانی، نویسندگی و تهیه‌کنندگی اصغر فرهادی است که در ژانر درام و محصول سال ۱۳۸۹ تولید شده است. این فیلم که به عنوان پنجمین اثر سینمایی فرهادی شناخته می‌شود، در سال ۲۰۱۲ موفق به کسب جایزه اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی‌زبان شد و از این طریق به جایگاه ویژه‌ای در سینمای جهان دست یافت. جدایی نادر از سیمین با عنوان بین‌المللی "A Separation" شناخته می‌شود و در زمان اکران جهانی خود نزدیک به ۲۰ میلیون دلار فروش داشت که باعث شد در فهرست پرفروش‌ترین فیلم‌های آن دوره قرار گیرد. از دیگر دستاوردهای جهانی این فیلم، قرارگیری آن در لیست ۱۰۰ فیلم برتر نشریه گاردین از سال ۲۰۰۰ میلادی به بعد است. بازیگرانی همچون پیمان معادی، لیلا حاتمی، شهاب حسینی، ساره بیات و مریلا زارعی در نقش‌های اصلی این فیلم حضور دارند. جدایی نادر از سیمین

جدایی نادر از سیمین موفق به کسب بیش از ۵۲ جایزه بین‌المللی از جمله جایزه اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی‌زبان، گلدن گلوب بهترین فیلم غیرانگلیسی، جایزه خرس طلایی و جایزه هیئت داوران از جشنواره فیلم برلین شد. این فیلم همچنین توانست جایزه ایندیپندنت اسپیریت، بودیل و سزار را برای بهترین فیلم خارجی زبان از آن خود کند. در داخل کشور نیز این فیلم در بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر چندین جایزه به دست آورد. استقبال مثبت منتقدان به حدی بود که برخی از آنها این فیلم را در فهرست ۱۰ فیلم برتر سال ۲۰۱۱ قرار دادند و نشریاتی همچون گاردین آن را از برترین آثار سینما نامیدند. در وب‌سایت IMDb، جدایی نادر از سیمین در میان ۲۵۰ فیلم برتر تمام دوران‌ها قرار گرفته و در وب‌سایت متاکریتیک نیز جزو ۱۰۰ فیلم برتر قرن ۲۱ شمرده شده است.

شکل‌گیری ایده و خلاصه داستان جدایی نادر از سیمین

اصغر فرهادی درباره ایده شکل‌گیری جدایی نادر از سیمین چنین توضیح می‌دهد که تصویری ذهنی از مرد میانسالی که پدر سالخورده و مبتلا به آلزایمر خود را به تنهایی حمام می‌کند، الهام‌بخش او برای ساخت این فیلم بوده است. وی این تصویر را به مثابه دکمه‌ای می‌بیند که او را برای خلق داستان ترغیب کرد.

خلاصه داستان: سیمین (با بازی لیلا حاتمی) قصد مهاجرت به خارج از کشور را دارد و تلاش می‌کند که همسرش نادر (پیمان معادی) و دخترش ترمه (سارینا فرهادی) را نیز همراه خود ببرد. اما نادر به دلیل مراقبت از پدر سالخورده‌اش که مبتلا به آلزایمر است، با این تصمیم مخالفت می‌کند. این اختلاف باعث می‌شود سیمین برای طلاق اقدام کند، اما دادگاه درخواستش را برای حضانت رد می‌کند و او مجبور به بازگشت به خانه پدرش می‌شود. در این میان، نادر برای کمک در نگهداری از پدرش، زن جوانی به نام راضیه (ساره بیات) را استخدام می‌کند. راضیه که باردار است، شغلی را که بدون اطلاع همسرش حجت (شهاب حسینی) پذیرفته، با مشکلاتی روبرو می‌شود. یک روز نادر پدرش را در شرایط نامناسبی پیدا کرده و پس از بروز مشاجره با راضیه، اتفاقات ناخوشایندی رخ می‌دهد که منجر به مرگ جنین راضیه و شروع چالش‌های قانونی و اخلاقی برای نادر و خانواده‌اش می‌شود.

بازیگران فیلم جدایی نادر از سیمین

اکران و فروش جدایی نادر از سیمین

جدایی نادر از سیمین پس از اکران در سینماهای ایران و کشورهای مختلفی مانند فرانسه، تایلند، آلمان، مجارستان، سوئد، سوئیس، بلژیک، هلند، برزیل، بریتانیا، ترکیه و کانادا، به موفقیت قابل توجهی در فروش دست یافت. این فیلم تنها در ۱۵ روز نخست نمایش خود در تهران توانست به فروشی معادل یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان دست یابد. جدایی نادر از سیمین همچنین رکورد بیشترین فروش روزانه یک فیلم غیرکمدی در سینمای ایران را به دست آورد و تا پایان سال ۱۳۹۰ به سومین فیلم پرفروش ایران تبدیل شد.

پس از دریافت جایزه اسکار، استقبال از این فیلم در آمریکا نیز افزایش یافت و شرکت سونی پیکچرز به تعداد سالن‌های نمایش‌دهنده آن افزود. این موفقیت باعث شد که جدایی نادر از سیمین بهترین عملکرد فروش را در میان فیلم‌های برنده اسکار در آمریکا ثبت کند.

نقدها و بازخوردها از جدایی نادر از سیمین

جدایی نادر از سیمین نقدهای مثبتی از منتقدان سینمای جهان دریافت کرد و موفق شد در وب‌سایت راتن تومیتوز امتیاز ۹۹٪ بر اساس ۱۵۲ نقد به دست آورد. این فیلم همچنین در وب‌سایت متاکریتیک با امتیاز ۹۵ از ۱۰۰ از سوی منتقدان، به عنوان یکی از بهترین فیلم‌های سال ۲۰۱۱ معرفی شد.

از جمله نظرات قابل توجه در مورد این فیلم، نظر جیک جیلنهال، بازیگر مشهور هالیوود، بود که فیلم را تحسین کرد و آن را یکی از آثار برجسته اصغر فرهادی دانست. راجر ایبرت، منتقد سرشناس سینما نیز، جدایی نادر از سیمین را بهترین فیلم سال ۲۰۱۱ عنوان کرد و آن را به دلیل فیلمنامه پرتعلیق و مسائل پیچیده اخلاقی‌اش ستود.

دیلی تلگراف درباره این فیلم نوشت: "جدایی نادر از سیمین، تصویری دقیق از جامعه ایران ارائه می‌دهد و پیچیدگی‌های طبقاتی، مذهبی و جنسیتی را به‌خوبی به تصویر می‌کشد." روزنامه گاردین این فیلم را در فهرست برترین فیلم‌های دهه اخیر قرار داد و آن را "درامی پیچیده، تاثرآور و پرکشش" توصیف کرد.

جوایز و دستاوردهای بین‌المللی جدایی نادر از سیمین

جدایی نادر از سیمین با کسب جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم غیرانگلیسی‌زبان در ژانویه ۲۰۱۲، به اولین فیلم ایرانی تبدیل شد که این جایزه را دریافت کرد. همچنین، این فیلم موفق به دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان شد و به اولین فیلم تاریخ سینمای ایران تبدیل شد که در مراسم اسکار برنده می‌شود.

این موفقیت‌ها در کنار استقبال بین‌المللی از فیلم، باعث شد تا جدایی نادر از سیمین در حلقه‌های سینمایی جهان به عنوان نمادی از سینمای ایران شناخته شود و مورد توجه شخصیت‌های برجسته‌ای چون آنجلینا جولی، برد پیت و مریل استریپ قرار گیرد.

از نظر کاربران وبگاه IMDb این فیلم یکی از ۲۵۰ فیلم برتر تاریخ سینمای جهان و دومین فیلم برتر سال ۲۰۱۱ جهان می‌باشد.

واکنش‌های داخل ایران و بازتاب‌های اجتماعی جدایی نادر از سیمین

در داخل ایران، موفقیت‌های جدایی نادر از سیمین واکنش‌های متفاوتی را به دنبال داشت. این فیلم از سوی برخی چهره‌های فرهنگی و هنری کشور مورد تحسین قرار گرفت و شخصیت‌هایی چون محمد خاتمی، علی نصیریان، علی کریمی، محمدرضا شجریان، گوگوش و دیگر هنرمندان و ورزشکاران ایرانی از موفقیت فیلم ابراز خرسندی کردند.

در عین حال، برخی از جناح‌های تندرو به فیلم انتقاد داشتند و آن را همسو با اهداف غرب قلمداد کردند. جمال شورجه، کارگردان سینما، و فرج‌الله سلحشور از جمله منتقدان فیلم بودند که آن را ناهماهنگ با فرهنگ ایرانی-اسلامی دانستند. وزارت ارشاد اسلامی نیز به‌رغم تقدیر از فیلم در جشنواره فیلم فجر، پس از مطرح شدن برخی مسائل سیاسی، محدودیت‌هایی برای برگزاری مراسم تقدیر از اصغر فرهادی اعمال کرد.

تاثیر بین‌المللی و رتبه‌بندی‌ها جدایی نادر از سیمین

فیلم جدایی نادر از سیمین در عرصه جهانی مورد توجه و تحسین هنرمندان و سیاستمداران قرار گرفت. نیکولا سارکوزی، رئیس‌جمهور وقت فرانسه، و دولت آمریکا نیز برای دستاوردهای این فیلم تبریک‌هایی ارسال کردند. این فیلم در نظرسنجی منتقدان و نویسندگان به عنوان یکی از ۱۰ فیلم برتر دهه اخیر سینمای جهان شناخته شد و بی‌بی‌سی در نظرسنجی خود از ۱۷۷ منتقد، آن را در فهرست ۱۰۰ فیلم برتر از سال ۲۰۰۰ به بعد قرار داد.