جشنواره تئاتر فجر

جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر یکی از برجسته‌ترین رویدادهای تئاتری در ایران است که هر ساله در دهه فجر و طی ماه بهمن برگزار می‌شود. این جشنواره اغلب به صورت رقابتی برگزار شده و شامل بخش‌های مختلفی مانند نمایش صحنه‌ای، بخش بین‌الملل، نمایش‌های رادیویی و نمایش خیابانی است. جشنواره تئاتر فجر

سازمان‌دهندگان جشنواره

برگزاری این جشنواره توسط مرکز هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، انجمن هنرهای نمایشی ایران، و مؤسسه بین‌المللی تئاتر انجام می‌شود. دبیرخانه جشنواره در تهران واقع شده و مدیریت آن بر عهده سید محمدرضا خوشرو است. شورای سیاست‌گذاری جشنواره متشکل از معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، استاندار تهران، سرپرست اداره کل هنرهای نمایشی، و دیگر مقامات برجسته هنری و فرهنگی کشور است. حسین مسافر آستانه دبیر فعلی این جشنواره است.

تحولات و روند برگزاری تئاتر فجر

در سال‌های اولیه، تا دوره بیست و چهارم، نمایش‌ها عمدتاً برای جشنواره تولید می‌شدند. اما در دوره‌های ۲۴ و ۲۵، نمایش‌هایی که قبلاً اجرای عمومی داشتند نیز برای شرکت در جشنواره انتخاب شدند. این تغییر با این ایده اجرا شد که "جشنواره محلی برای ارائه تولیدات سالانه تئاتر کشور است." از دوره بیست و ششم به بعد، دو رویکرد قبلی ترکیب شدند؛ به این معنا که بخشی از نمایش‌های جشنواره از میان آثار اجرا شده در طول سال انتخاب می‌شوند و برخی دیگر از میان تولیدات جدیدی که برای جشنواره آماده شده‌اند.

نظرات درباره جشنواره تئاتر فجر

در دوره سی و یکم، برخی از نویسندگان و کارگردانان برجسته که در دوره‌های قبلی جشنواره برنده شده بودند، حضور نداشتند. مریم معترف، کارگردان تئاتر و دبیر بخش تئاتر خیابانی جشنواره، معتقد است که حضور هنرمندان برجسته در این جشنواره که نماینده تئاتر ایران در سطح بین‌المللی است، ضروری است. او بیان کرده است که حضور افراد با تجربه در کنار جوانان، برای انتقال دانش و تجربه به نسل جدید اهمیت زیادی دارد. از سوی دیگر، محمد یعقوبی، نمایشنامه‌نویس و کارگردان، اظهار داشته که در شرایط فعلی ممیزی در تئاتر ایران، حضور حرفه‌ای‌ها در جشنواره مناسب نیست. او معتقد است که جشنواره فرصتی برای جوانان است تا بتوانند خود را نشان دهند. نیما دهقان، کارگردان تئاتر، نیز بیان کرده که جایزه کارگردانی در جشنواره فجر مهم‌ترین جایزه زندگی‌اش بوده، اما بعدها متوجه شد که دیدگاهش اشتباه بوده است. از دوره سی و چهارم با دبیری سعید اسدی، رویه جشنواره تغییر کرد و نمایش‌ها پس از اجرای عمومی می‌توانستند در جشنواره حضور یابند.

حواشی جشنواره تئاتر فجر

در سی و هشتمین دوره جشنواره تئاتر فجر که در بهمن ۱۳۹۸ برگزار شد، تعداد زیادی از گروه‌های نمایشی از بخش‌های مختلف جشنواره، به دلیل اعتراض به سرنگونی پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین و برخورد با اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران، از حضور در این جشنواره انصراف دادند.

برگزیدگان جشنواره تئاتر فجر

در طول سال‌های برگزاری، برخی از دوره‌های جشنواره تئاتر فجر به صورت غیر رقابتی برگزار شده‌اند. در برخی از دوره‌ها تنها یک بخش مسابقه و در دوره‌های دیگر دو یا سه بخش وجود داشته است. لیست کامل برگزیدگان جشنواره در مقاله مربوطه موجود است.

کارگردانان برگزیده تئاتر فجر

کارگردانان برگزیده مسابقه تئاتر ایران جشنواره تئاتر فجر:

نمایشنامه‌نویسان برگزیده تئاتر فجر

نمایشنامه‌نویسان برگزیده بخش مسابقه ایران جشنواره تئاتر فجر:

برگزیدگان بخش عکس تئاتر فجر