زهره (سیاره)

سیاره زهره یا ناهید یا ونوس، دومین سیاره از خورشید، یکی از درخشان‌ترین اجرام آسمانی است که به راحتی از زمین قابل مشاهده است. این سیاره به خاطر نزدیکی به زمین و شباهت‌های سطحی به آن، همیشه توجه زیادی را به خود جلب کرده است. سیاره زهره همچنین این سیاره یکی از جذاب‌ترین سیارات منظومه شمسی است که به دلیل شرایط سخت و خاص خود، چالش‌های زیادی برای دانشمندان و محققان فضایی فراهم آورده است. تحقیقات و مأموریت‌های آینده می‌توانند به درک بهتر این سیاره و محیط‌های مشابه در خارج از منظومه شمسی کمک کنند.

سیارهٔ ناهید (زهره)، بدون قمر است و در مدار تقریباً دایره‌واری به‌دور خورشید می‌گردد. این سیاره از بسیاری دیدگاه‌ها ازجمله اندازه، جرم، گرانش و ترکیبات ساختاری به زمین همانندی دارد و به خاطر همین نزدیکی‌ها آن را سیارهٔ «خواهر زمین» نیز خوانده‌اند. زهره از نظر حجم و جرم، هفتمین جسم بزرگ در سامانه خورشیدی است.

در زبان لاتین به این سیاره وُنوس می‌گویند که به معنی خدای عشق و زیبایی در روم باستان است.

مشخصات کلی

• نام: زهره (ونوس)
• موقعیت در منظومه شمسی: دومین سیاره از خورشید

• قطر: 12,104 کیلومتر (تقریباً 95% قطر زمین) جرم: 4.87 × 10^24 کیلوگرم (تقریباً 82% جرم زمین)
• فاصله از خورشید: حدود 108 میلیون کیلومتر

• مدت زمان چرخش به دور خورشید (سال زهره): 225 روز زمینی
• مدت زمان چرخش به دور خود (روز زهره): 243 روز زمینی
• مدار: تقریباً دایره‌ای با انحراف بسیار کم

جو و سطح

زهره دارای جوی بسیار غلیظ و سنگین است که عمدتاً از دی‌اکسید کربن (CO2) تشکیل شده و مقدار کمی نیتروژن (N2) نیز در آن وجود دارد. ابرهای ضخیم اسید سولفوریک در جو این سیاره، سطح آن را از دید تلسکوپ‌های نوری مخفی می‌کنند.

فشار جوی

فشار سطحی زهره تقریباً 92 برابر فشار جو زمین در سطح دریا است. دمای سطحی: دمای سطحی میانگین زهره حدود 467 درجه سانتیگراد است که این سیاره را به گرم‌ترین سیاره در منظومه شمسی تبدیل کرده است. سطح: زهره دارای سطحی سنگی با زمین‌های ناهموار، آتشفشان‌ها، دشت‌های وسیع است. بسیاری از آتشفشان‌های زهره فعال هستند.

جو زهره به دلیل غلظت بالای دی‌اکسید کربن و وجود ابرهای اسید سولفوریک، تأثیر گلخانه‌ای شدیدی دارد که باعث افزایش دمای سطحی آن می‌شود.

ترکیب جو

• دی‌اکسید کربن: 96.5%
• نیتروژن: 3.5%
• گازهای کمیاب: شامل بخار آب، دی‌اکسید گوگرد، آرگون و غیره.

اثر گلخانه‌ای

زهره تجربه یک اثر گلخانه‌ای بسیار قوی دارد که موجب شده دمای سطحی آن بسیار بیشتر از دمای سطحی سایر سیارات منظومه شمسی باشد.

حرکت‌های مداری و چرخشی

مدار

مدار زهره تقریباً دایره‌ای با انحراف اندک است که آن را در فاصله تقریباً ثابتی از خورشید نگه می‌دارد.

چرخش

زهره بر خلاف سایر سیارات منظومه شمسی، در جهت عقربه‌های ساعت (حرکت پس‌گرد) به دور خود می‌چرخد که مدت زمان آن طولانی‌تر از یک سال زهره است.

اکتشافات و مأموریت‌های فضایی

از زمان شروع عصر فضا، زهره مقصد بسیاری از مأموریت‌های فضایی بوده است. برخی از مهم‌ترین مأموریت‌ها عبارتند از:

• پایونیر ونوس (Pioneer Venus): مأموریت ناسا در سال 1978 که شامل یک مدارگرد و چندین فرودگر بود.
• ونرا (Venera): مجموعه‌ای از مأموریت‌های شوروی بین سال‌های 1961 تا 1984 که توانستند اطلاعات زیادی از سطح و جو زهره بدست آورند.
• ماژلان (Magellan): مأموریت ناسا در سال 1989 که از رادار برای نقشه‌برداری از سطح زهره استفاده کرد.

فهرست کاوشگرهایی که به زهره فرستاده شده‌اند:^[1][2][3]

چشم‌انداز آینده

مأموریت‌های آینده به زهره شامل برنامه‌هایی برای مطالعه دقیق‌تر سطح، جو و تاریخچه زمین‌شناسی آن است. مأموریت‌هایی مانند داوینچی+ (DAVINCI+) و VERITAS توسط ناسا در حال برنامه‌ریزی و توسعه هستند که هدف آنها فراهم آوردن اطلاعات بیشتری از این سیاره مرموز و داغ است.

منابع