یبوست

یبوست یا خشکی مزاج عارضه‌ای است که به علت کند شدن حرکات روده و جذب بیشتر آب مایع داخل روده بزرگ و سفت شدن مدفوع اتفاق می‌افتد. تصویری از روده‌های انسان در زمانی که به یبوست دچار شده است.

انسان ها برای رفع نیاز بدن خود روزانه مواد غذایی مصرف می‌کنند؛ این مواد از دهان وارد شده و سپس به معده می‌رود و از آنجا وارد روده کوچک و روده بزرگ شده و سپس تخلیه می‌گردد. به‌طور معمول باید هر روز تا ۳ بار، یا حداقل هر سه روز، یک بار، روده‌های شما تخلیه شود. چنانچه این عمل با خشکی و به‌ سختی انجام شود به آن یبوست می‌گویند.

علائم یبوست

• حرکات کم روده
• مشکل در حرکت روده و تلاش برای دفع

• مدفوع سفت یا با قطعات کوچک

• عدم احساس تخلیه‌ی کامل مدفوع

• نفخ شکم

علل ایجاد یبوست

• تغییر در غذا یا فعالیت‌های روزانه
• عدم استفاده از مقدار کافی آب و فیبر در رژیم غذایی

• مصرف مقادیر زیادی از محصولات لبنی

• فعال نبودن

• مقاومت در برابر احساس دفع مدفوع

• استرس

• استفاده بیش از حد مسهل‌ها

• برخی داروها، به ویژه داروهای ضد درد مانند مواد مخدر، داروهای ضد افسردگی و قرص آهن

• داروهای ضد اسید که کلسیم یا آلومینیم دارند.

• اختلالات اشتها

• سندروم روده تحریک پذیر^[1]

• بارداری

• مشکل در اعصاب یا ماهیچه‌های دستگاه گوارش

• سرطان کولون

• بیماری‌های عصبی مانند پارکینسون یا ام اس^[2]

• کم کاری تیروئید، که به آن هیپوتیروئیدی می‌گویند.

درمان یبوست

• روزانه دو تا چهار لیوان آب اضافی بنوشید. مگر این که متخصص گوارش و کبد شما مصرف مایعات را به دلایل دیگری برای شما محدود کرده باشد.
• مایعات گرم را به خصوص در صبح میل کنید.

• میوه و سبزیجات را به رژیم غذایی خود اضافه کنید.

• آلو و سبوس غلات بخورید.

• بیشتر روزهای هفته را ورزش کنید؛ وقتی بدن شما در فعالیت باشد، ماهیچه‌های روده شما نیز فعال می‌شوند.

• تحت هیچ شرایطی احساس دفع مدفوع را نادیده نگیرید.

زمان مراجعه به پزشک

• اگر یبوست مشکلی جدید برای شما است و ایجاد تغییر در شیوه زندگی به شما کمکی نکرده است.
• اگر هنگام دفع مدفوع دچار خونریزی می‌شوید.

• با اینکه سعی در کاهش وزن ندارید، در حال کم کردن وزن هستید.

• اگر هنگام حرکات روده و اجابت مزاج درد شدید دارید.

• اگر یبوست شما بیش از 2 هفته به طول انجامیده است.

• اگر اندازه، شکل و غلظت مدفوع‌تان به طرز چشمگیری تغییر کرده است.

پیشگیری از ابتلا به یبوست

• یک رژیم غذایی متعادل با فیبر فراوان داشته باشید: میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات، نان و غلات سبوس دار از بهترین منابع فیبر موجود هستند.
• روزانه 1 الی 2 لیتر آب و مایعات دیگر بنوشید: فیبر و آب با همکاری هم حرکات روده را منظم نگه می‌دارند. از مصرف کافئین خودداری کنید: کافئین می‌تواند آب بدن را کم کند. همین موضوع نیز سبب ایجاد یبوست می‌شود.

• مصرف شیر را محدود کنید: محصولات لبنی به دلیل داشتن لاکتوز فراوان می‌توانند در برخی از افراد سبب ایجاد یبوست شوند.

• به طور منظم ورزش کنید: حداقل 30 دقیقه در روز ورزش کنید و حرکات کششی انجام دهید تا به انبساط و انقباض روده‌های خود کمک کنید.

• هر زمان نیاز به دفع داشتید، به دستشویی بروید: در بسیاری از مواقع مراجعه دیر هنگام به دستشویی، عامل اصلی ایجاد یبوست است.

منابع