فریدون جیرانی

فریدون جیرانی نویسنده و کارگردان ایرانی اهل خراسان است که فعالیت‌های دیگری همچون فیلم‌برداری، اجرا و کارشناسی فیلم را نیز در کارنامه خود دارد. فریدون جیرانی

فریدون جیرانی در سال ۱۳۳۰ در کاشمر خراسان متولد شد. او تا 6 سالگی در کاشمر زندگی کرد و پس از آن همراه با خانواده خود به تربت حیدریه رفت. فریدون جیرانی در 16 سالگی بار دیگر مهاجرت کرد و به مشهد رفت و تا سال 1351 در این شهر زندگی کرد.

در این سال‌ها فریدون جیرانی با افرادی همچون داریوش ارجمند و بیژن امکانیان برای ورود به دنیای هنر تلاش می‌کرد و وقتی که تنها 19 سال سن داشت، فیلم بيژن و خيال و كفش را با کمک این دو ساخت.

او ابتدا در اداره تئاتر، به عنوان بازیگر مشغول بود و در نمایش‌های مختلفی بازی کرد. اولین بازی او در تئاتر چوب به دست‌های ورزیل بود.

او سپس برای ادامه تحصیل به دانشگاه قزوین رفت و در سال 1354 برای کار در حرفه روزنامه‌نگاری به تهران رفت و مسووليت يک صفحه هنری در انتهای روزنامه اطلاعات را به عهده داشت.

او بعدها در سال 1370 سردبیر مجله سینما شد.

فریدون جیرانی پیش از انقلاب فیلم‌نامه‌های زیادی نوشته بود که هیچکدام ساخته نشدند. پس از انقلاب او موفق شد فیلم‌نامه آفتاب‌نشين‌ها را در سال ۱۳۶۰ به کمک مهدی صباغ‌زاده، غلامرضا موسوی و بيژن امكانيان بسازد.

فریدون جیرانی در سال 1377 فیلم قرمز را کارگردانی کرد که شهرت زیادی به دست آورد و این فیلم موفق شد در جشنواره فیلم فجر، جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد و جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن را به خود اختصاص دهد.

فریدون جیرانی همواره در آثار خود از بازیگران جوان و گم‌نام استفاده می‌کرد و این بازیگران را به دنیای هنر معرفی می‌کرد. او در ساخت فیلم شام آخر در سال 1380، از محمدرضا گلزار استفاده کرد و موجب شهرت او شد.

او اولین کسی بود که بازنویسی فیلمنامه را مرسوم کرد.

او علاوه بر نوسیندگی و کارگردانی و روزنامه‌نگاری، پا در حیطه اجرا نیز گذاشت و به عنوان مجری کارشناس هنری، در برنامه‌هایی نظیر دو قدم مانده به صبح، سی سال سی مجموعه، برنامه هفت، سی و پنج و کافه آپارات جلوی دوربین رفت.

جوایز و افتخارات

1. برنده تندیس حافظ بهترین کارگردانی در نوزدهمین دوره جشن دنیای تصویر برای فیلم خفگی در سال ۱۳۹۷.
2. انتخاب فیلم صورتی به عنوان دهمین فیلم سال در هجدهمین دوره انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران در سال ۱۳۸۲.
3. برنده جایزه بهترین کارگردانی از بنیاد فیلم موسیقی و هنر آرپا برای فیلم شام آخر در سال 2003.
4. انتخاب فیلم شام آخر به عنوان دهمین فیلم سال در هفدههمین دوره انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران در سال ۱۳۸۱.
5. انتخاب فیلم قرمز به عنوان نهمین فیلم سال در چهاردهمین دوره انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران در سال ۱۳۸۱.

آثار

آثار فریدون جیرانی در سینما و تلویزیون و شبکه نمایش خانگی در کسوت‌های مختلف

فریدون جیرانی در اجرا