قاره آسیا

قاره آسیا بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین قاره روی زمین است. قاره آسیا ۸/۷٪ از مساحت سطح زمین و ۳۰٪ از مساحت خشکی‌<nowiki/>های روی این سیاره را در بر می‌گیرد. ۶۰٪ جمعیت کره زمین نیز در قاره آسیا زندگی می‌کنند. نقشه قاره آسیا قاره پهناور آسیا از قطب شمال تا جنوب خط استوا امتداد یافته است و بخش بزرگی از آن در نیمکره شمالی قرار دارد. آسیا به همراه اروپا، قاره ای را به نام اوراسیا می‌سازند.

بزرگ‌ترین و پرشمارترین کشورهای جهان در این قاره‌اند. آسیا به همراه اروپا خشکی بزرگ اوراسیا را می‌سازند. این قاره از شمال به اقیانوس منجمد شمالی، از جنوب به اقیانوس هند، از شرق به اقیانوس آرام و از غرب به دریای مدیترانه و بخش میانی روسیه مرزبندی شده است.

قاره آسیا آثاری از کهن ترین تمدنهای بشری را در دل خود دارد. از تمدن‌های بین النهرین، عیلامیان، اورارتوها و آریایی ها در مناطق آسیای جنوب غربی امروزی تا تمدن‌های شرق دور در شرق آسیا، امروز آثار باستانی بسیاری بجا مانده است و در واقع در جای جای این قاره کهن آثاری متنوع از اجتماع های شهری انسان و تمدن‌های بزرگ بجا مانده است.

در بین قاره های جهان تنها دو قاره آسیا و اروپا به هم چسبیده‌اند به همین دلیل بعضی از جغرافیدانان این دو قاره را یک قاره دانسته و آن را اوراسیا نامیده‌اند و رشته کوه اورال را مرز بین دو قاره آسیا و قاره اروپا در نظر گرفته‌اند.

واژه شناسی

واژه آسیا برگرفته از واژه Ἀσία’ از یونان باستان است. در ابتدا از آن برای اشاره به ساحل شرقی دریای اژه استفاده شد، اما بعدها برای اشاره به منطقه آناتولی به کار رفت. رومیان قبل از کاربرد گسترده خود از آن برای اشاره به منطقه ی آسیا از لیدیان استفاده می کردند. همچنین می‌تواند ریشهٔ این واژه از "Asis" به معنای گل یا "Asu" در زبان سامی است که به معنای روشنایی یا افزایش باشد.

کشورهای قاره آسیا

قاره آسیا مساحتی ۴۳ میلیون کیلومتر مربع دارد. این قاره شامل ۵۲ کشور مستقل و ۸ کشور مستعمره پرتغال و انگلیس است. ارتفاع متوسط این قاره از سطح دریا برابر با ۹۶۰متر و بلندترین نقطه این قاره قله اورست در رشته کوه هیمالیا با ۸٬۸۴۸ متر و پست‌ترین نقطه آن در بحر المیت به عمق ۲۰۰ متر پایینتر از سطح دریا است. متراکم‌ترین نقطه این قاره، جزیره جاوه در کشور اندونزی است.

لیست کشورهای آسیا عبارت اند از:

نامجمعیتمساحتزبان رسمیحکومتپایتخت
ایران۸۶٬۱۷۶٬۲۲۹۱٬۶۴۸٬۲۹۷فارسیجمهوری اسلامی ریاستی متمرکزتهران
آذربایجان۱۰٬۳۱۱٬۷۸۳۸۶٬۶۰۰آذربایجانیجمهوریباکو
اردن۱۰٬۳۰۵٬۷۴۰۸۹٬۳۴۲عربیپادشاهی مشروطهامان
ارمنستان۲٬۹۷۲٬۵۷۹۲۹٬۷۴۳ارمنیجمهوریایروان
ازبکستان۳۴٬۴۵۲٬۴۴۴۴۴۷٬۴۰۰ازبکیجمهوری پارلمانیتاشکند
افغانستان۴۰٬۸۹۶٬۸۰۸۶۴۷٬۵۰۰پشتو و دریامارت دیوبندی اسلامی متمرکزکابل
امارات متحده عربی۱۰٬۰۹۵٬۹۵۱۸۳٬۶۰۰عربیپادشاهی مشروطه مجلسیابوظبی
اندونزی۲۷۹٬۵۴۹٬۴۱۳۱٬۹۰۴٬۵۶۹اندونزیاییجمهوری پارلمانیجاکارتا
بحرین۱٬۷۸۹٬۴۳۲۷۶۰عربیپادشاهی مشروطه مجلسیمنامه
برمه (میانمار)۵۵٬۲۹۲٬۷۶۶۶۷۶٬۵۷۸برمه‌ایحکومت متمرکز نظام پارلمانی جمهورینایپیداو
ماکائو۶۶۸٬۸۷۱۱۱۸چینی پرتغالیبخش خودمختارماکائو
برونئی۴۴۶٬۰۱۴۵٬۷۶۵مالاییحکومت متمرکز اسلامی پادشاهی مطلقهبندر سری بگاوان
بنگلادش۱۶۸٬۱۲۵٬۷۷۰۱۴۷٬۵۷۰بنگالیجمهوری پارلمانیداکا
بوتان۷۸۹٬۱۶۵۳۸٬۳۹۴دزونگخاپارلمانی متمرکز پادشاهی مشروطهتیمفو
پاکستان۲۳۰٬۱۳۵٬۲۰۱۷۹۶٬۰۹۵اردوجمهوری اسلامی فدرالاسلام‌آباد
تاجیکستان۹٬۹۸۹٬۱۵۳۱۴۳٬۱۰۰تاجیکیجمهوری پارلمانیدوشنبه
تایلند۷۰٬۰۹۶٬۰۷۳۵۱۳٬۱۲۰تاییمشروطه سلطنتیبانکوک
تایوان۲۳٬۸۹۳٬۵۲۹۳۶٬۱۹۳ماندارین معیارجمهوری نیمه ریاستیتایپه
ترکمنستان۶٬۲۱۴٬۶۰۸۴۸۸٬۱۰۰ترکمنیجمهوریعشق‌آباد
ترکیه۸۵٬۶۴۱٬۰۸۷۷۸۳٬۵۶۲ترکیجمهوری ریاستی با پارلمان واحدآنکارا
تیمور شرقی۱٬۳۷۳٬۳۲۶۱۵٬۰۰۷تتوم و پرتغالیجمهوریدیلی
چین۱٬۴۴۹٬۰۴۶٬۹۰۶۹٬۵۹۷٬۰۰۰ماندارین معیاردولت سوسیالیستی تک‌حزبیپکن
روسیه۱۴۵٬۷۹۴٬۲۱۳۱۷٬۰۹۸٬۲۴۲روسیجمهوری نیمه ریاستی فدرالمسکو
ژاپن۱۲۵٬۴۷۳٬۴۶۴۳۷۷٬۹۱۵ژاپنیمشروطه سلطنتیتوکیو
سری‌لانکا۲۱٬۵۸۹٬۰۴۹۶۵٬۶۱۰سینهایی و تامیلجمهوری نیمه ریاستی متمرکزکلمبو
سنگاپور۵٬۹۵۰٬۴۱۵۶۹۷چینی، مالایی و تامیلجمهوریسنگاپور
سوریه۱۹٬۵۳۲٬۰۵۱۱۸۵٬۱۸۰عربینظام تک حزبی جمهوری نیمه ریاستیدمشق
عراق۴۲٬۳۱۴٬۵۳۶۴۳۸٬۳۱۷عربی و کردینظام پارلمانی جمهوریبغداد
عربستان سعودی۳۵٬۹۲۳٬۵۸۸۲٬۱۴۹٬۶۹۰عربیپادشاهی مطلقه اسلامی متمرکزریاض
عمان۵٬۳۳۹٬۶۵۴۳۰۹٬۵۰۰عربیمشروطه سلطنتیمسقط
فلسطین۵٬۳۶۴٬۳۲۱۶٬۲۲۰عربی و عبریجمهوری پارلمانیبیت‌المقدس (قدس اشغالی)
فیلیپین۱۱۲٬۷۳۷٬۶۲۲۳۰۰٬۰۰۰فیلیپینوجمهوری متمرکزمانیل
قبرس۱٬۲۲۴٬۵۶۱۹٬۲۵۱ترکی و یونانیجمهوری پارلمانینیکوزیا
قرقیزستان۶٬۷۴۳٬۷۹۱۱۹۹٬۹۵۱قرقیزیجمهوری پارلمانیبیشکک
قزاقستان۱۹٬۲۳۸٬۱۵۱۲٬۷۲۴٬۹۰۰قزاقیجمهوری پارلمانیآستانه
قطر۲٬۹۸۷٬۶۴۸۱۱٬۵۸۶عربیحکومت متمرکز پادشاهی مشروطهدوحه
کامبوج۱۷٬۲۰۲٬۵۰۴۱۸۱٬۰۳۵خمرمشروطه سلطنتیپنوم‌پن
کره جنوبی۵۱٬۳۲۹٬۸۹۹۱۰۰٬۲۱۰کره‌ایجمهوریسئول
کره شمالی۲۶٬۰۰۶٬۴۸۰۱۲۰٬۵۳۸کره‌ایجمهوری تک‌حزبی جوچهپیونگ‌یانگ
کویت۴٬۳۸۸٬۴۶۵۱۷٬۸۱۸عربیحکومت متمرکز پادشاهی مشروطهکویت
گرجستان۳٬۹۶۶٬۹۲۰۶۹٬۷۰۰گرجیجمهوری پارلمانیتفلیس
لائوس۷٬۴۹۶٬۸۱۷۲۳۶٬۸۰۰لائوسیحکومت متمرکز دولت سوسیالیستی مارکسیسموین‌تیان
لبنان۶٬۶۷۱٬۵۵۵۱۰٬۴۰۰عربیجمهوری پارلمانیبیروت
مالدیو۵۴۰٬۶۱۰۲۹۸دیوهیجمهوریماله
مالزی۳۳٬۲۴۴٬۹۷۵۳۲۹٬۸۴۷مالاییپادشاهی مشروطه فدرال با دو مجلس قانون‌گذاریکوالالامپور
مغولستان۳٬۳۸۵٬۷۳۱۱٬۵۶۴٬۱۱۶مغولیجمهوری پارلمانیاولان‌باتور
مصر۱۰۶٬۴۴۶٬۹۵۲۱٬۰۰۱٬۰۰۰عربیجمهوری عربی مصرقاهره
نپال۳۰٬۳۱۱٬۵۵۷۱۴۷٬۱۸۱نپالیجمهوریکاتماندو
ویتنام۹۹٬۰۷۴٬۶۷۲۳۳۱٬۲۱۲ویتنامیجمهوری سوسیالیستی حکومت متمرکزهانوی
هند۱٬۴۰۸٬۶۷۷٬۳۶۰۳٬۲۸۷٬۲۶۳هندیجمهوری پارلمانیدهلی نو
هنگ کنگ۷٬۶۱۲٬۰۳۹۱٬۱۰۴چینی انگلیسیمنطقه خودمختارهنگ کنگ
یمن۳۱٬۲۵۷٬۳۱۶۵۲۷٬۹۶۸عربیجمهوری عربی یمنصنعا