پاییز

پاییز یا خَزان یکی از چهار فصل اقلیم معتدل است. در نیم‌کره شمالی با ماه‌های گاه‌شماری ایرانی مهر، آبان و آذر و برج‌های میزان، عقرب و قوس برابر است. <strong>پیاده روی پاییزی در اصفهان</strong>پاییز از نظر ستاره‌شناختی مابین دو نقطه اعتدال پاییزی و انقلاب زمستانی است. از نظر گاه‌شماری هجری خورشیدی، پاییز در روز یکم مهر آغاز می‌شود و تا پایان آذر ادامه می‌یابد. مهدی اخوان ثالث در شعری با عنوان باغ من در مجموعه‌شعر زمستان، پاییز را «پادشاه فصل‌ها» نامیده‌است.

طبیعت

پاییز به عنوان فصل هزار رنگ نیز مشهور است و این نام‌گذاری به دلیل رنگ‌های بسیار و متنوع برگ‌های درختان و گیاهان است. به هنگام پاییز بسیاری از انواع گیاهان برگ‌های خود را از دست می‌دهند و به‌اصطلاح خزان می‌کنند. دمای هوا نیز در فصل پاییز تا اندازه‌ی زیادی نسبت به تابستان کاهش می‌یابد. از ابتدای پاییز تا انتهای آن رفته رفته طول روزها کوتاه‌تر و شب‌ها طولانی‌تر می‌شوند، تا به اولین روز زمستان و بلندترین شب سال می‌رسد. در بخش‌هایی از جهان در این فصل میزان بارش زیادتر می‌شود.

واژه شناسی

واژه پادیز (پادێز pādēz) در فارسی میانه به معنی پاییز بوده که آن را به زمستان یا خرمن مربوط دانسته‌اند. این واژه به چم گردآوری و جمع کردن است که اوستایی آن چنین است: Paitidaeza. احتمالاً به این خاطر به معنای گردآوری و جمع کردن آمده‌است که واپسین فرصت اندوختن آذوقه پیش از فرارسیدن زمستان است یا اینکه واپسین فرصت جمع‌آوری خرمن است، چراکه آخرین خرمن‌های کشاورزان در پاییز گردآوری می‌شود.